Ayon kay Sergei Novikov, Chief Product Officer ng 8Blocks, nasa 95% ng lahat ng crypto tokens na nag-launch ay hindi naman talaga kailangan. Karamihan sa mga team, naglalabas lang ng token kasi uso, hindi dahil talagang kailangan ng produkto nila ito.
Ibinahagi ni Novikov ang insights na ‘yan sa isang interview kasama ang BeInCrypto, kung saan in-explain din niya kung bakit madalas hindi sumasabay ang value ng token kahit tumataas ang usage ng mga Web3 products, at kung bakit dapat gawing standard sa crypto industry ang tokenomics audit gaya ng ginagawa sa smart contract security review.
Kapag Sikat ang Product Pero Walang Dating ang Token
Isa sa mga sobrang nakakalitong paniniwala sa Web3 ay kapag lumalaki ang isang product, dapat automatic ding tumataas ang value ng token nito. Pero sabi ni Sergei, hindi ganun kadali ang koneksyong ‘yan.
“Puwedeng maganda ang product mo, marami kang users, mataas ang TVL, malaki ang revenue, maraming transactions at iba pa, pero ‘di ibig sabihin nun tataas din ang value ng token,” sabi niya sa BeInCrypto.
Ang kadalasang kulang dito ay kung kumukuha ba talaga ng value galing sa product ‘yung token mismo. Ang 8Blocks, gumagawa ng assessment gamit ang tinatawag nilang “token product linkage,” na sinusukat kung gaano kadirekta ang epekto ng success ng product sa demand ng token. Ginagamit nila ito pang-analyze ng token models at para makita agad kung may risk sa structure ng project.
Simple lang ang dapat tanungin ng founders at investors: Kung lumaki ang product, bakit mas magiging useful or mas hahabulin ng tao ang token? Kapag hindi malinaw ang sagot, baka disconnected na talaga ang token sa mismong negosyo.
Mga Red Flag na Dapat Bantayan ng Mga Investor Bago Pumasok
Ibinahagi ni Sergei Novikov ang iba’t ibang red flag na kailangan bantayan ng investors bago sumali sa mga bagong launch. Isa dito ang mahina o walang kwentang utility na nakasulat lang sa white paper. Madalas ‘yung mga pangakong maganda lang pakinggan sa papel, bigla na lang wala palang kwenta kapag live na ang token.
Kasama rin sa mga dapat bantayan ang sobrang taas ng fully diluted valuation (FDV) pero maliit ang circulating supply, mga malalaking scheduled unlocks na wala namang clear na demand sa future, pati na ‘yung mga product na gumagana nang matino kahit wala namang sariling token. Pero pinaka-obvious na red flag, kapag halos puro rewards lang, airdrop, o speculation ang dahilan kung bakit hinihingi ng tao ang token imbes na dahil ginagamit talaga ito sa product.
Simple lang ang test dito: Puwede bang gamitin ang product kahit walang token? Kung oo, malaki ang problema diyan—hindi kayang ayusin ng white paper lang.
Bakit Dapat Maging Standard na sa Industry ang Tokenomics Audit
Sabi ni Sergei, sobrang daming team ang gigil makuha ang hype para sa token generation event (TGE) nila, pero ‘di pinaghahandaan kung paano panatilihin ang demand para sa token pagkatapos ng launch. One day lang ang TGE. Pero kung gusto mo talagang healthy ang demand ng token, taon ang binibilang sa pagdesign nito.
“Puwedeng secure ang code niyo, pero kung bagsak ang economic model ng token, laglag pa rin ang project,” dagdag pa ni Novikov.
Kinumpara ni Novikov ito sa smart contract audits na ngayon, normal nang requirements bago mag-launch ng kahit anong matino na project. Dapat, ganun din maging requirement ang tokenomics audit. Ang project na may ekonomic audit, pinapakita nila sa community nila na long-term ang tingin nila sa value ng token, hindi lang pang-launch day hype.
Ang 8Blocks, tumutulong sa mga Web3 teams sa tokenomics design, audit, at improvement. Nago-offer din sila ng advice kung dapat ba talagang maglabas ng token ang isang project. Para kay Novikov, ito ‘yung tanong na dapat talagang pinaprioritize ng founders bago mag-launch sa market. Pwede rin sumubaybay sa mga updates at research ng 8Blocks sa X.
