Nadivert na ang Bitcoin — at buong crypto — mula sa pagiging decentralized na alternative sana sa gobyerno at unti-unti nang na-integrate sa mismong finance system na gusto sana nitong palitan.
Sa isang interview, sinabi ni Aaron Day, co-founder ng Daylight Freedom (isang foundation para sa financial sovereignty at kalayaan ng bawat indibidwal), na ganito na ang pananaw niya ngayon tungkol sa Bitcoin base sa sarili niyang experience.
Sinusuri: Nale-lead Pa Ba ni Bitcoin ang Tunay Niyang Mission?
Ngayon, sumikat ang Bitcoin dahil sa non-sovereign at censorship-resistant nitong features. Ilang taon na ring pinopromote ng crypto community ang Bitcoin bilang parang digital gold.
Ganito rin dati ang tingin ni Day — na kilala bilang kritiko ng crypto at isang libertarian thinker.
Kaya nga nagsimulang gumamit si Day ng Bitcoin as early as 2012. Pero later on, napansin niya na yung kwento sa likod nito, paiba-iba na — at parang lumalayo na sa vision nitong maging decentralized.
Dahil sa palagi niyang mga post sa social media at matinding kritisismo sa ilan sa pinakamalalaking kumpanya sa crypto, napagkakamalan na siyang conspiracy theorist ng iba.
Pero dahil matagal na siya sa crypto at may mga research pa siya bilang fellow sa Brownstone Institute, solid ang perspective na dala niya — lalo na ngayong mas malawak na ang pag-adopt ng Bitcoin sa mainstream.
Ginawang Testing Ground ng Bitcoin ang New Hampshire
Noong nagsimula si Day — na taga-New Hampshire — gumamit ng Bitcoin mga 15 taon na ang nakalipas, tinatanggap pa ito ng maraming resto at shops as payment. Fungible na digital currency siya na pwede talagang magamit sa pang-araw-araw na bayaran.
Sa totoo lang, maganda ang environment ng state para sa ganitong klaseng innovation.
Kilala ang area na “Live Free or Die” region. Ang New Hampshire din ang naging center ng Free State Project — isang nonprofit na political migration movement, na nagsimula noong 2001 para tipunin ang mga supporters ng individual liberty (mga 20,000 katao) sa isang lugar na maliit ang population.
Naging Chairman si Day ng project na ‘yon at dahil sa values niya, nahikayat siyang subukan ang potential ng Bitcoin.
“Noong 2012, halos lahat ng conference tungkol sa Bitcoin, ang usapan eh paano ito puwedeng maging kapalit ng central banks, paano nito masosolusyonan ang problema ng 2008 financial crisis, at paano makakatulong ang Bitcoin dahil hindi na kailangan ng middleman o third party. Dito ako unang na-enganyo sa Bitcoin,” kwento ni Day sa BeInCrypto sa isang podcast episode.
Pero kahit naging mabilis ang pag-adopt nito sa area nila noon, nag-iba na ang story pagdating ng 2017. Sabi niya, parang hindi na puwedeng gamitin.
“Bigla-biglang nagmahal sobra ang fees. Mula sa transactions na inaabot lang ng ilang segundo, umabot ng ilang araw. Na-wala tuloy ‘yung tunay na gamit nito — na sana eh pwede mong gamiting pang-transact kahit nasaan ka sa mundo, at kahit wala kang ibang kailangang middleman,” dagdag pa niya.
Pero yang frustration niya noon sa Bitcoin, surface-level lang pala — mas malaki pala ang problema.
Usapan Lumilipat: Cash Noon, Store of Value Na Ngayon
Noong una, Bitcoin parang isa lang talagang currency na may decentralized na advantages para sa araw-araw na transaksyon — ‘di iniisip na parang investment o something special.
“Hindi naman talaga pinag-uusapan dati na digital gold ‘to. Hindi siya something na parang i-hohold mo lang tapos hindi gagamitin. Hindi mo makikita yan sa title ng whitepaper at hindi yan ang original na function ng Bitcoin,” paliwanag ni Day.
Naging kasabay ng changes na ‘to, sumikat ang Layer 2 solutions sa crypto. Itong mga protocol na nasa ibabaw ng main blockchain ay designed talaga para pabilisin ang transaction at pababain ang fees. Sumikat noon ang Segregated Witness (SegWit) at ang Lightning Network.
Para sa maraming dev, kailangan talaga ang mga technical na upgrade na ‘yan. Pero si Day, iba ang basa niya dito.
Sabi niya, hindi lang tech issue ang scaling debate — mas malalim pa raw dahil may kinalaman na ‘yan sa kung sino ba talaga ang nagfu-fund sa development ng Bitcoin.
Mula sa Suporta ng Non-Profit, Ngayon Namamayagpag na ang mga Malalaking Institusyon
Noong 2012, nag-set up sa US ang Bitcoin Foundation, isang non-profit na target palaganapin ang paggamit ng Bitcoin at panatilihin ang integridad ng project. Sila rin ang sumuporta sa mga pinakaunang Bitcoin core dev.
Pero pagdating ng 2015, nagkagulo ang organization at nagka-problema sa funds kaya nagsara na.
Maya-maya, pumasok ang Massachusetts Institute of Technology (MIT) Media Lab. Sa tulong ng Digital Currency Initiative — na pinamunuan ni Joi Ito na may kaugnayan kay Jeffrey Epstein — sila na ang nag-fund ng ilang Bitcoin core developers.
Para sa marami sa crypto ecosystem, practical na solusyon ito. Open-source lang kasi ang Bitcoin at wala namang opisyal na company na naka-backup dito. Kailangan talaga ng mga developer ng funding para ituloy ang trabaho nila.
Pero para kay Day, nakakaduda ang timing ng nangyaring ito.
“Pumasok yung MIT, tapos yung mga developer na involved sa projects tulad ng SegWit at Lightning Network, sila rin pala yung parang unti-unting nagpapabagal sa Bitcoin bilang peer-to-peer na cash, at nagshi-shift sa narrative na ‘Bitcoin is digital gold.’
Habang lumalabas na mas halata ang scalability problems ng Bitcoin, mas napupunta na rin sa kontrol ng mga institusyon na may malaking pondo ang direction ng network. Dahil dito, unti-unting nababawasan ang pagiging decentralized ng project.
Kung titignan natin ngayon, sobrang integrated na ang Bitcoin sa infrastructure na konektado direktang sa mga traditional na centralized na bangko. Kasama na dito yung exchange-traded funds na naka-tali sa asset, institutional custody, at kahit nation-state reserves na pinag-uusapan na rin ngayon.
Tanong ni Day, nangyari lang ba talaga ng kusa itong direction na to, o may mga malalaking puwersa na talagang nagtabingi sa original na mission ng Bitcoin?
“Para sakin, habang tumatagal ang lahat ng ito, mas lalong obvious na parang na-hijack na talaga ang buong crypto,” sabi niya.
