Gold sinira ang $5,000 kada ounce sa unang pagkakataon sa history. Tumaas nang higit $650 ang presyo nitong January lang. Yung 8.5% na pag-angat last week ang pinakamalaking weekly increase na naitala (in dollars) sa buong kasaysayan. Isa rin ito sa mga pinakamalaking percentage jump mula nang magkaroon ng Covid panic noong March 2020. Silver sumipa na rin at lumagpas ng $100 kada ounce, up ng 44% para sa taon na ‘to.
Nagpapanic na pumunta ang mga investor sa mga safe haven asset habang nagaabang ang markets ng triple threat: escalation ng tariff war sa pagitan ng US, Canada, at China, possible na intervention sa yen, at mas tumitinding posibilidad ng US government shutdown.
Gold Rally Nagpapakita ng Nawawalang Tiwala ng Tao
Sinabi ni TD Securities strategist Daniel Ghali sa Wall Street Journal na yung paglipad ng gold ay konektado sa mga kwestyon ng tiwala sa global financial system. Ayon sa kanya, nabawasan yung tiwala pero hindi pa tuluyang nawala. Kung tuluyang mawalan ng tiwala, posible raw na mas tumagal pa ang momentum pataas ng gold.
Maraming factor na nagtutulak para tumaas ang gold. Lalo nang humina ang dollar dahil sa intervention ni Trump sa Venezuela, pressure kay Fed Chair Jerome Powell, at mga banta ng tariffs kaugnay sa Greenland. Nakabawas din sa yields ng Treasuries at money-market funds ang mga Fed rate cut, kaya bumaba ang opportunity cost ng gold.
Bumibili ang China ng gold sunod-sunod na 14 na buwan, tapos yung central bank ng Poland nag-approve din ng malaking pagbili. Yung cyclically adjusted P/E ratio, nagpapakita na sobrang taas na ng valuation ng stocks — highest mula pa nung dot-com bubble noong 2000. Kaya yung mga investors, lumilipat na sa alternative assets.
Tatlong Matinding Risk na Binabantayan ng Markets
Bukod sa gold, tatlong specific na catalyst pa ang nagpapataas ng kaba ng mga investor ngayong linggo.
Nagkakainitan: US, Canada, at China sa Bagong Tariff
Nagbanta si President Trump na magpatong ng 100% tariffs sa Canada kapag tinuloy nito ang free trade agreement kasama ang China. Mabilis namang sinagot ni Canadian Prime Minister Mark Carney na wala silang plano para sa FTA kasama ang China.
“May commitment kami sa free trade agreement with the US and Mexico na hindi kami papasok sa FTA with nonmarket economies kung hindi muna ipapaalam,” ayon kay Carney. “Wala kaming balak gawin yan sa China o kahit anong nonmarket economy.”
Ang ginawa ng Canada, pumasok lang sa limited agreement bilang sagot sa retaliatory tariffs ng China. Noong 2024, ginaya ng Canada ang US policy na magpatong ng 100% tariff sa Chinese EVs at 25% sa steel at aluminum. Bawi naman ang China — nagpatong sila ng 100% sa canola oil at 25% sa pork at seafood mula Canada. Ngayon, binaba ng Canada ang tariff sa EVs sa 6.1%, kapalit na hindi lalampas ng 49,000 ang papasok na Chinese vehicles kada taon — nasa 3% lang ng kabuuang car sales sa Canada.
Problema, tinawag ni Trump itong “isa sa pinaka-worst deal sa history” at hindi tumigil hanggang weekend. Lumabas pa si Treasury Secretary Scott Bessent sa TV at sinabing, “Hindi puwedeng gamitin ng China ang Canada bilang backdoor para ipasok yung murang produkto nila sa US.”
Binash din ni Trump ang Canada sa social media: “China mabilis na kinukuha at kinokontrol ang dating Great Country of Canada. Nakakalungkot talaga. Sana man lang ‘wag nilang galawin ang Ice Hockey!” Nag-aalala ang market na baka magkaroon ng coordinated na sagot ang Canada at China pagdating ng Lunes.
Posibleng Mag-intervene sa Yen
Umangat yung yen ng 0.7% sa 154.58 per dollar. Nagbabala si Japanese PM Sanae Takaichi na ready silang umaksyon laban sa “abnormal moves,” tapos may report pa na kinontak ng Federal Reserve Bank of New York ang ilang bangko para tanungin yung takbo ng yen exchange. Ang basa ng markets dito: posibleng tutulungan ng US ang Japan kung kailangan mag-intervene sa currency market.
Ayon kay Matt Maley, chief market strategist sa Miller Tabak, kahit anong effort para suportahan ang yen, baka tumaas lang ang long-term rates, kaya mahihirapan pa rin yung policymakers ng Japan na makahanap ng tamang solusyon.
Ginagamit kasi ang yen bilang primary funding currency sa carry trade. Pag nagkaroon ng actual intervention, posible raw mag-unwind yung yen carry positions, at magdulot ito ng matinding volatility sa risk assets.
Tumataas ang Chance ng US Shutdown
Yung budget deal na mag-e-expire ng January 31, problema na naman. Sa Kalshi prediction markets, lumobo ang posibilidad ng shutdown sa 78.5%. Sinabi ni Senate Democratic leader Chuck Schumer na lulutangan ng mga Democrats ang Department of Homeland Security funding bill matapos ang dalawang shooting na kinasasangkutan ng ICE agents sa Minnesota.
6 sa 12 annual spending bills aprubado na, pero kailangan pa rin ng Republicans ng support ng Democrats para maipasa ang natitirang 6 bago ang Friday deadline. Si Senator Patty Murray, top Democrat sa Appropriations Committee na dati’y nagtutulak na suportahan ang bill, umatras na at sinabing “Hindi pwedeng pumatay ang federal agents sa liwanag ng araw na walang kapalit na parusa.”
Hindi tulad nung October shutdown na inabot ng 43 days, may mga department na may full-year funding na — tulad ng Justice, Commerce, Interior, at Agriculture — kaya malabong mag-total shutdown. Pero maraming government operations maapektuhan pa rin, at dahil sa snowstorm, hindi pa papasok ang Senate hanggang Tuesday.
Mga Dapat Abangan sa Crypto Ngayong Linggo at Ano ang Pwede Niyang Ibig Sabihin
FOMC ng Fed maglalabas ng decision sa January 29. Hold inaasahan, pero patuloy ang pagpilit ni Trump sa rate cuts. Nagpa-hype pa siya na malapit na siyang mag-announce ng papalit kay Powell. Mag-e-expire din ang US budget ng January 31. May election din sa Japan ng February 8. Sunod-sunod pa earnings reports ng mga big tech tulad ng Microsoft at Tesla sa week na ‘to.
Grabe rin ang pagtaas ng Bitcoin trading volume nitong weekend — ibig sabihin, panic mode na agad ang mga investors. Tatlong matinding problema yung sumalubong bago pa mag-open ang US markets, tapos binanatan ulit ng mga tariff threats ni Trump ang market. Kung masama ang market reaction, baka bumawi sila at magkaroon ng TACO (Tariff Announcement Cancelled/Overruled), pero malabo nang mawala ang volatility habang wala pang malinaw na solusyon.
Yung record high sa gold at silver, malinaw na sign: naghanap na talaga ng safety ang markets.
