Bagsak na ang isang gold trading platform mula Shenzhen matapos mapatunayang isa lang pala itong leveraged na sugalan na walang tunay na ginto, at naiipit ngayon ang mahigit 150,000 na investors na gustong mabawi yung pera nila.
Matindi ang Jereh collapse — ito na ang pinakamalaking example ngayon ng unlicensed gold platform fail sa China. Nagkakagulo na dahil hindi tanggap ng mga nabiktima yung repayment scheme kung saan maliit na porsyento lang ng pinuhunan nila ang babayaran kapalit ng pagtanggal ng karapatan nilang magsampa ng kaso.
Paano Nag-Work si Jereh
Sa Shuibei nag-ooperate ang Jereh, na siya ring pinakamalaking trading hub ng gold at alahas sa China. Nakahila talaga sila ng libo-libong retail na investors dahil sa zero-fee gold exchange, maganda ang buyback price, at sa inaalok nilang “pre-set price trading” — kung saan pwede kang mag-lock ng presyo ng isang gramo ng gold kahit kasing liit lang ng $4 ang deposito mo.
Pero sa totoong nangyari, naging parang unlicensed options trading lang ito. Tinaya ni Jereh lagi ang kabaligtaran ng bet ng users — umaabot ng hanggang 40x ang leverage. Walang aktwal na palitan ng totoong ginto. Kapag kumita ang users, kailangang bayaran ni Jereh yung difference. Nang biglang tumaas ang presyo ng gold, sobrang laki ng utang nila na hindi na talaga kinaya.
Ang bank run
Nagsimula mag-restrict ng withdrawals noong January 20. Nilimitahan ito sa $69 o isang gramo ng gold lang kada araw. Libo-libong investors, karamihan bumiyahe pa mula ibang probinsya, ang nagpunta mismo sa opisina sa Shenzhen para singilin ang pera nila. Umabot pa sa komosyon — ayon sa reports, may nagsuntukan at may pulis na nakiusap. Karamihan sa mga nabiktima ay housewives o working class na investors, ayon sa local media.
Sobrang Baba ng Natanggap na Payout, Malayo sa Inaasahan
Ayon sa local government, nag-set up sila ng special task force at inanunsyo noong January 31 na nagsimula na raw magbayad si Jereh pagkatapos magbenta ng assets at mag-raise ng funds. Pina-audit din sila ng third-party, at sabi ng mga authorities, yung nababalitang 13.4 billion yuan na hindi pa nababayaran ay sobrang pinalobo lang daw.
Pero para sa mga biktima, lagpas sa bangungot ang aktwal na nangyayaring repayment.
Sa una, dalawang option daw: 20% ng principal bilang lump-sum, o 40% kaso spread out sa loob ng 12 months. Pero sa totoong buhay, mas mababa pa sa 20% yung nare-receive ng mga investors.
Kwento ng isang investor na taga-Henan, naglagay siya ng $5,100 at dalawang beses nag-try mag-redeem. Yung una, P1,219 lang ang offer; pangalawa, $244 na lang. Isa pang nabiktima na may halos $44,400 na cash, 5.2g ng gold, at 1,000g ng silver sa account niya, $2,800 lang daw ang offer — halos 6% lang ng lahat ng hawak niya.
Yung mga bumili ng platinum gamit ang platform, hindi na kasama sa payout. Kaya tuloy mas lumalakas ang duda ng marami — baka wala talagang hawak na platinum si Jereh.
Nag-init ang Crypto Community Dahil sa Clause ng Criminal Pardon
Mas lalong nalalaki ang reklamo kasi kailangan ng mga nabiktima na pumirma ng tatlong dokumento sa redemption, kasama na yung tinatawag na “criminal pardon letter” — dokumento ito na, sabi ng maraming investor, magtatanggal ng karapatan nilang magsampa ng kaso kahit gaano kaliit pa ang natanggap nila na bayad.
“Kahit pumirma ka, walang kasiguraduhan na makukuha mo talaga ang pera. Tapos, wala ka na ring karapatan magsampa ng kaso. Para saan — 1,700 yuan ($236) lang?” kwento ng isang investor mula Zhengzhou sa local media.
Marami na ang tumangging pumirma, kaya parang nagka-standoff na laban sa platform. Meron nang ilang investors na nagsabi na maghahanda na silang magsampa ng kaso ng solo.
‘Di lang isang sitwasyon ‘to
Hindi lang si Jereh ang nagkaproblema. Marami pang kaparehong platform sa China na kinapos ng pera nitong mga nakaraang buwan. Dahil sa sobrang taas ng presyo ng gold, sunog sila at maraming hindi handa, lalo na yung operators na walang pang-hedge at nagbe-bet pa kontra sa mga customers nila.
Burado na lahat ng social media accounts ni Jereh. Hindi na sinasagot ang tawag ng company at kahit yung mismong owner na si Zhang Zhiteng, hindi na rin makontak.
Sabi ng task force ng Luohu District, patuloy pa silang nagre-register ng mga claim ng nabiktima. Tuloy-tuloy pa yung imbestigasyon.
