Madali lang gumawa ng swap DApp. Pero ibang usapan na ‘pag tinakbo mo na ito sa totoong market — andyan na yung mga bot, mga arbitrageur, at sobrang pabago-bagong liquidity. Sa Consensus Hong Kong, kinausap ng BeInCrypto si Andrey Fedorov, CMO & CBDO ng STON.fi Dev, para malaman kung ano ba talaga ang naging proseso nila.
Nag-launch ang STON.fi bilang isang AMM (automated market maker) sa TON Blockchain — isang swap interface na may liquidity pools. Sinundan ito ng Omniston, yung kanilang liquidity aggregation protocol, bilang sagot sa problema ng pagkakahiwa-hiwalay ng liquidity: dahil maraming DEX sa TON, kailangan pa ng users na magkumpara-kumpara ng presyo kada protocol. Ang Omniston ang naging sagot dito dahil pinagsama-sama niya lahat ng liquidity sa isang access point.
Umepekto ang aggregation. Pero nung lumaki na ang scale, lumitaw yung ibang limitations.
3 Bagay na Natutunan Namin sa Production
Diretso nang nagkuwento si Fedorov kung ano yung mga sumablay noong umpisa. “Unang-una, isang token lang meron, kaya sobrang dali ng technology. Halos walang activity at kakaunti pa lang ang users. Pero habang tumatagal, biglang sumabog yung demand.”
Unang lesson: scaling. Parehong front end at back end, nabigla dahil sa sobrang dami ng gumamit. Pangalawa, medyo mas pino: yung multi-hop swaps — yung trades na kailangan dumaan sa gitnang token — sa testing, smooth lang lahat. Pero sa totoong buhay, daming sabay-sabay na transaction, gumagalaw yung liquidity sa pools, tapos sabay-sabay pa nag-a-update ng state yung mga DEX. Sabi ni Fedorov, “Sa theory, walang sabit dapat kahit dalawa o tatlong hops yan, pero sa totoong gamit, minsan yung unang hop, pasado; pero bumabagsak pala sa second hop.”
Pangatlong lesson: yung complexity mismo. Sa simula, inakala nila na simple lang — users nag-swap, liquidity providers nagdadagdag ng tokens. Pero pag-totoong market na, may arbitrageurs, bot, at mas komplikadong interaction na di nila agad nakita. Sabi ni Fedorov, “Hindi mo talaga kaya maplano lahat yan sa umpisa. Kailangan mo muna i-launch, tingnan anong mangyayari, at pag may sablay, ayusin mo.”
Ngayon, STON.fi ang may hawak ng 80-90% ng DEX activity sa TON — solid ang dominance nila pagdating sa swap volume ng chain. Pero nandyan na sa roadmap yung mga cross-chain swaps — pag nangyari yan, panibagong laban na naman. Sabi niya, “Mananatiling pareho pa rin yung fundamentals, pero siguradong may bago na namang hamon diyan.”
Bakit Kulang ang Pag-aggregate?
Ang orig na goal ng Omniston, pagdugtungin lahat ng DEX pools sa TON at maghanap ng pinaka-best na ruta para sa swaps. Pero may limit din ang pag-aggregate ng public liquidity. Kapag walang nagdagdag ng liquidity sa isang pair, kahit anong smart routing pa gawin mo, wala pa ring liquidity na mase-settle.
Sabi ni Fedorov, “Minsan, ayaw talagang maglagay ng liquidity ng tao sa isang pool. Kaya pag may user na mag-swap ng token sa pool na yan, impossible kumuha ng magandang presyo dahil walang liquidity.”
Ang naging sagot: escrow swaps — ibang execution path na gumagamit ng private liquidity mula sa mga pro market maker o mga tinatawag nilang “resolvers.” Imbes na umasa lang sa AMM pools, si Omniston na mismo ang tumitingin sa public at private liquidity tapos siya na ang pipili ng pinakamagandang route para sa swap mo.
“Hindi rin ito magic na sagot, kasi kelangan mo pa rin pareho. Yung combo nila, ayun yung pinaka-best na experience sa user.”
Tokenized Equities Ginagawang Stress Test ng Crypto
Napatunayan yung halaga ng escrow model nung nag-integrate ang STON.fi ng xStocks — tokenized na versions ng US stocks na nilabas ng Backed Finance. Sa teknikal, TON jettons ang xStocks, pero magkaiba sila ng galaw sa mga regular na crypto token lalo na pagdating sa execution.
Ang mas malupit pang challenge: liquidity. Hindi pa malalalim yung AMM pools ng xStocks vs. established crypto pairs. May AMM support naman, pero nagdagdag na rin sila ng escrow swaps kaya mas malalim na liquidity ang pwedeng ma-access ng users. Sa ngayon, karamihan ng xStocks volume dumadaan na sa escrow swaps.
Para sa users, gusto ni Fedorov na parang normal lang ang experience — walang pinagkaiba sa regular swap. “Gusto namin, makalimutan ng users yung technical na kahirapan. Under the hood, iba talaga ang nangyayari — pero hindi na dapat iniintindi ng user yun.”
Self-Custody: Doble Talyado Ba sa Crypto?
Diretsahan na ring inamin ni Fedorov ang mga limitation ng fully non-custodial setup.
“Minsan, may lumalabas na projects na matindi yung traction — malaki user base, malaki volume. Mabilis sana lumaki kung iintegrate namin yun agad. Pero centralized naman pala. Kapag dinala ko yan sa dev team, diretso ang sagot: hindi puwede.” Non-custodial ang STON.fi — meaning, laging hawak ng user ang assets nila sa sarili nilang wallet. Smart contract ang gumagawa ng swaps.
Mas mabilis at simple ang centralized integration — kadalasan, API na lang eh. Pero pag DeFi, kailangan trustless na smart contract kung saan hindi umaalis ang assets sa wallet ng user. Sabi pa ni Fedorov, “Pwede sana kami lumaki agad kung ginive-up namin ang custody. Pero kung ganun, fintech lang din ginagawa namin, hindi DeFi infra.”
Hindi lang tech ang trade-off — pati edukasyon din. Dito na papasok ang challenge sa marketing. Kapag self-custody, sa user napupunta ang responsibilidad — na madalas, hindi agad alam ng mga baguhan. “Kapag may nawala sa user ang seed phrase nila, hindi namin mapapabalik yun. Wala kami nun, at di talaga namin pinanghahawakan. Pero madalas, may lumalapit pa ring users na parang gusto nila ng tulong — parang customer support sa bangko o sa centralized exchange.”
Sa centralized setup, may safety net — may password reset, account recovery, at customer service na pwedeng mag-override. Sa DeFi naman, security ay galing sa walang ‘backdoor’. Yung system na nagpo-protekta sa users, yun din ang dahilan kung bakit hindi puwedeng mag-intervene ang devs.
Kaya para sa STON.fi, mas nag-iinvest sila sa onboarding, edukasyon, at mas malinaw na UX — habang pinapanatili pa rin yung prinsipyo ng self-custody.
Sabi ni Fedorov, “Pangmatagalang taya yan. Sa simula, mas mahirap turuan ang users. Pero sa dulo, naiintindihan ng mga tao ang value ng pagiging owner ng sarili nilang funds. Lalo na sa Web3, yun talaga ang punto eh.”
Unahin ang Distribution, Sunod na ang Pagpapalalim
Ipinapaliwanag ni Fedorov na hindi lang basta blockchain ang TON—magandang distribution strategy din ito dahil konektado ito sa Telegram. Ang STON.fi at Omniston ay nag-iintegrate sa mga wallet, app, games, at bots sa buong Telegram ecosystem, kaya halos bawat isa puwedeng maging lugar ng swap. “Gusto nilang gamitin ang protocol kasi gusto nilang mag-enable ng swaps sa mga app nila. Pero distribution network din namin ito. Panalo pareho.”
Ang next na phase, cross-chain aggregation na—magsisimula sa Tron, tapos susundan ng EVM chains—para mapag-isa yung liquidity hindi lang sa isang chain kundi sa maraming ecosystem at hindi lang sa mga DEX sa iisang blockchain.
Sabi ni Fedorov, “Gawing mas madali para sa mga hindi mahilig tumutok sa technical na part. Palawakin yung distribution sa pag-integrate sa lahat ng apps. At papasin lahat ng liquidity mula sa iba’t ibang blockchain, hindi lang isa. Yan ‘yung roadmap. Ngayon, tungkol na ‘to sa pagpapalawak.”
