Hindi na lang basta energy crisis ang laban ng US at Iran — nag-e-evolve na ito sa matinding economic shock na may at least anim na sabay-sabay na krisis na pwedeng magbanta sa mundo, lalo na sa stability ng global finance.
Pinansin ni analyst Crypto Rover ang dami ng sabay-sabay na banta ngayon at sinabing mukhang papunta na ang market sa tinatawag niyang “everything crisis.”
1. Papalapit na Food Crisis
Napansin ng analyst na naging bullish na ang mga hedge fund sa wheat — unang beses simula pa noong June 2022. Dahil sa pagharang ng Strait of Hormuz, naapektuhan ang halos 30% ng global seaborne fertilizer trade kaya nagtaasan ang presyo ng urea ng 50% simula noong nagsimula ang giyera.
Sabay ng planting season ngayon, nagbabala ang AI analytics firm na Helios na posibleng tumaas pa ng 12% hanggang 18% ang presyo ng pagkain sa buong mundo bago matapos ang 2026.
2. Stress sa Japanese Bond Market
Habang nangyayari ito, patuloy na nagtataas ng multi-decade high ang bond yields sa Japan. Sabi ng analyst, base sa nakaraan, ito rin ang palatandaan ng mga malalaking pagbagsak ng market.
3. Babala sa Private Credit Market
May stress din na lumalala sa private credit sector. Ibinahagi ng BeInCrypto na marami sa mga kompanya — tulad ng Blue Owl, BlackRock, at Apollo — naglagay na ng limit sa withdrawals dahil biglaang dumami ang mga gustong mag-withdraw.
Binigyan din ng babala ni JPMorgan CEO Jamie Dimon na baka mas malaki pa ang maging loss sa lahat ng leveraged lending kumpara sa inaasahan ng karamihan, lalo na sa ganitong environment.
4. Tumataas ang Subprime Loan Delinquencies
Umabot na sa 10% ng lahat ng utang ang delinquency rate ng subprime loans — pinakamataas na level sa loob ng 11 taon, base sa Kobeissi Letter.
Mas higit pa ito sa triple ng rate noong 2021 — kaya marami ang naaalala ang Global Financial Crisis.
“Umabot ang delinquency rate sa halos 19% noong 2008 Financial Crisis, kung kailan $3.5 trillion ang subprime debt at halos 30% ng total household debt ito. Ngayon, $2.7 trillion na lang ang subprime debt, nasa 15% pa rin ng kabuuan — malaki pa rin yan. Marami na ring Amerikano ang napapahuli sa bayad ng utang,” post ng Kobeissi Letter.
5. Lalakas Pang Stagflation Signals
Dahil papataas ang oil prices, marami ang nag-aalala na mas tataas ang inflation at baka umabot na sa recession. Yung inflation expectation sa US umakyat na sa 6.2% nitong March. Ito na yung pinakamataas na reading mula pa August 2025.
Dagdag pa rito, tinaasan ni Saudi Aramco ang presyo ng Arab Light crude nila para sa May sales sa Asia — $19.50 per barrel premium pa sa benchmark, ayon sa report ng Bloomberg.
“Tumataas na ang mga expectation para sa inflation sa buong mundo. Ngayon, isang record-high ang oil prices ng Saudi Arabia para sa Asia. Classic case na naman ng Stagflation ito, at malaki ang epekto nito sa economy,” dagdag ni Crypto Rover sa X.
6. Aluminum Crisis Dahil sa Iran Strikes
Sa huli, may industrial crisis din na lumalakas. Dahil sa pambobomba ng Iran sa mga aluminum plant sa Gulf, lalo pang nagtaas ang presyo ng aluminum mula nung nagsimula ang gulo.
Nagbabala ang Emirates Global Aluminum (EGA) na baka abutin pa ng 12 buwan bago tuluyang makabawi ang Al Taweelah facility nila.
“Isa ang Al Taweelah sa pinakamalaking smelters sa mundo, gumagawa ng 1.6 million tons ng cast metal ngayong 2025 — nasa 2.3% ng global output. Nasa 9% ng aluminum production ng mundo galing Middle East, pero pinalala pa ng problema sa ibang lugar kaya lumiliit lalo ang inventory — halos walang extra supply ang market. Ang aluminum gamit sa lahat ng bagay: mula airplanes, food packaging, at solar panels — kaya pati ibang industry ramdam ang epekto,” ayon kay Global Markets Investor sa X.
Depende na lang ngayon kung magtutuloy-tuloy pa ang mga krisis na ito o magsasama-sama’t lalala pa kung walang ceasefire na mangyayari.
Mag-subscribe sa YouTube channel namin para mapanood ang mga leader at journalist na nagbibigay ng expert insights
