Unang beses nag-address si President Donald Trump tungkol sa giyera sa Iran sa prime-time TV noong Miyerkules ng gabi. Sabi niya, “malapit na nating matapos ang mga core strategic objectives.” Pero nagbantang mas palalalain pa ang bakbakan.
Bumababa ang presyo ng langis habang nagsimula magsalita si Trump, pero umakyat ng 5% bago siya matapos — at dito pa lang, alam na natin ang nangyari.
In-expect ng Markets ng Kalma, Biglang ‘Stone Age’ ang Nangyari
“Tatamaan namin sila ng matindi sa susunod na dalawa o tatlong linggo,” sabi ni Trump. “Ibabalik namin sila sa Stone Age, kasi doon naman sila nababagay.”
Umabot ng 19 minuto ang speech. Wala namang binanggit na bagong detalye, walang timeline para matapos ang giyera, at wala ring plano para buksan muli ang Strait of Hormuz. Umakyat ang market ng dalawang araw sa pag-asang mag-aanunsyo si Trump ng paraan para matapos na ang gulo. Pero ang nangyari, mas marami pa siyang pinangakong bomba.
Kumalas ng 5% pataas ang presyo ng Brent crude oil, lampas $106 kada barrel. Tumaas din ang West Texas Intermediate ng 4.1% sa $104. Bumagsak ng 1.1% ang S&P 500 futures, at bumaba rin ang European futures ng 1.5%. Nahulog ang presyo ng gold ng 1.4% sa $4,691 kada ounce. Silver, bumaba rin ng 3%. Umakyat naman ang 10-year Treasury yield sa 4.36%.
Bumaba sa $66,818 ang presyo ng Bitcoin mula sa intraday high na $69,135 — laglag ng 3.3%. 2.8% din ang binaba ng Ethereum, naging $2,084 na lang. Naubos agad sa isang gabi ang buong two-day rally ng crypto.
Pinakamatindi ang tama sa Asia. 3.5% ang binagsak ng South Korea KOSPI — pinaka-malalang performance sa rehiyon. Nalugi rin ang Japan Nikkei ng 1.8%, at laglag ng halos 1% ang Hong Kong Hang Seng.
‘Just Take It’ — Utos ni Trump sa mga Kaalyado: Sila na Bahala sa Hormuz
Sabi ni Trump, kusa raw magbubukas uli ang Strait of Hormuz kapag natapos ang giyera. Hinikayat niya pa ang mga bansang umaangkat ng langis na “mag-ipon naman ng tapang” at sila na mismo ang magbantay sa karagatan. Wala siyang binigay na detalye kung kailan o paano ito mangyayari.
Ilang oras bago ang speech niya, sa isang White House Easter lunch, mas deretso siya — sabi niya kaya naman kunin ng US ang langis ng Iran, pero kulang lang daw sa “pasensya” ang mga Amerikano para gawin iyon. Binanggit nang direkta ang South Korea, Japan, at China, at pinagsabihan sila na mag-step up pagdating sa Hormuz.
Lumakas lalo ang epekto nito sa Seoul. Ang 3.5% na laglag ng KOSPI nagpapakita ng buwelo sa energy imports at shock dahil sila mismo tinukoy ni Trump.
Hindi na rin binanggit ni Trump ang threat niya noon na April 6 na bobombahin ang power grid ng Iran. Wala rin siyang sinabi tungkol sa NATO, ground troops, o ongoing na usapan. Sa totoo lang, yung pagiging malabo na ito ay signal na rin. Umaasa ang mga investors na magiging klaro ang direksyon pero ang inabot nila, lalo pang hindi maintindihan ang susunod na mangyayari.
Iran Matatag Pa Rin, Bukas Pa Rin ang Toll Booth
Hindi nagpapatalo ang Iran. Sabi ni Foreign Minister Abbas Araghchi wala raw direct negotiations sa Washington at zero talaga ang tiwala nila sa US. Nag-post pa si President Masoud Pezeshkian ng open letter sa English na tinatanong mga Amerikano kung anong interest talaga ng bansa nila sa giyerang ito.
Habang nangyayari yun, abala pa rin ang parliament ng Iran sa paggawa ng batas para gawing permanente ang Hormuz toll system. Sisingilin ng IRGC ang bawat barko ng hanggang $2 milyon bawat pasada, bayad gamit ang stablecoins o Chinese yuan. Kapag naging batas ito, kahit mag-ceasefire, tuloy pa rin ang toll system nila.
Eto yung gap na sinusubukan i-price in ng market ngayon. Sabi ni Trump, kusa raw bubukas ang strait. Pero ang Iran, nagtatayo ng toll booth na pangmatagalan talaga. Parehong conclusion ang narating ng mga oil, bond, at crypto trader noong gabi: mukhang malayo pa matatapos ang giyera na ’to.
