Inilatag ni Vitalik Buterin ang Lean Ethereum, isang malawakang pagbabago na tinatawag niyang third major evolution ng network matapos ang Merge. Aabutin ng mga tatlong hanggang apat na taon ang mga upgrade na ‘to, na halos lahat ng core na parte ng protocol ay maaapektuhan.
Shinare ni Buterin ang plano niya sa isang public roadmap na tinawag niyang strawmap, na draft ng Ethereum Foundation. Sabi niya, halos lahat ng major na bahagi ay papalitan, kaya matindi at ambisyoso ang proyekto pero mababa ang risk nito.
Ano ang Binabago ng Lean Ethereum?
Sentro rito ang Recursive STARKs. Sa cryptographic proof system na ‘to, mas madali ang verification ng chain dahil hindi na kailangang ulitin ng bawat node ang lahat ng transactions. Gusto ni Buterin na maging core part mismo ng protocol itong mga proof na ‘to.
Pumapangalawa na rin sa priority ang quantum safety. Sa roadmap, papalitan na ang mga paraan ngayon na madaling tamaan ng quantum computers, papunta sa hash-based schemes na designed talagang tumagal kahit magkaroon ng quantum computers sa future. Kapareho rin ito ng move ng NIST, ang US standards agency, na nag-finalize ng unang post-quantum encryption standards noong 2024.
Pinakamalaking pagbabago ang target sa paraan ng pag-store ng data ng Ethereum. Mananatili pa rin ang core protocol architecture ngayon, ayon kay Buterin. Pero magdadagdag siya ng mas restriksyong bagong state type na pwedeng umabot hanggang 100 TB ang scale pagdating ng 2030.
Kung gagawing ganyan ang ERC-20 token o NFT, puwedeng bumaba ng higit sa 10x ang mga fee. Yung mga complex na apps gaya ng decentralized exchanges, mananatili pa rin.
Isasama na agad ang privacy bilang main goal at hindi na parang bonus lang, pinapalawak pa ang push ni Buterin para sa privacy. Sa mas malapit na panahon, ang darating na Glamsterdam upgrade ay magtataas ng gas limit.
May dahilan si Buterin para magtiwala sa process. Noong 2022, nag-shift ang Ethereum sa proof of stake kaya bumaba ng mahigit 99% ang energy use nito. Minimal din ang naging effect sa users at apps noong nag-roll out ito.
“Pero wag magkamali, ito na talaga ang pangatlong major na iteration ng Ethereum, parang paano na ang Merge ang naging second,” sabi ni Vitalik Buterin sa kanyang post.
I-follow kami sa X para laging updated sa pinakabagong crypto news
Hindi Lahat Kumbinsido sa Timeline
Maraming agad nag-react sa schedule, at hindi lang mga outsider. Pinuri ni Dankrad Feist ang vision pero tingin niya, masyadong matagal ang three to four years. Siya rin ang Ethereum Foundation researcher na nagpauso ng term na danksharding dahil sa data-scaling work niya.
“Nakaka-excite yung fully proven STF at scaling papuntang Gigagas na may seconds lang ang finality! Pero yung 3-4 years, sobrang bagal… Dapat maging ambitious tayo at matapos within ~1 year. Feeling ko realistic na to ngayon lalo na gamit ang LLMs,” sabi ni Dankrad Feist.
Hindi lang siya ang kumpiyansa sa AI. Sa strawmap mismo, ina-assume na human-first development ang target, pero kinikilala na pwedeng pagbilisin ng AI research ang timeline.
Meron din namang mas maingat pa. Yung iba, pinayuhan ang Foundation na magbaba lang ng expectations, pero may nagsabi naman na pag sobrang binabaan ang expectations, lalo lang bababa ang delivery.
Practical din ang labanan dito. Dumating ang malalaking pagbabago ilang linggo lang matapos ang mas payat na Ethereum Foundation na nagtanggal ng halos 20% ng staff, o mga 54 na posisyon. Nilipat na rin ang Foundation sa mas mahigpit na budget style tulad ng endowment.
Draft pa lang ang strawmap, hindi pa schedule. Sabi ni Buterin, malamang ang susunod na Hegotá fork na ang huling upgrade bago magsimula ang Lean era.
Bumagsak ng nasa 41% ang Ether (ETH) ngayong 2026 at halos $1,760 na lang. Sa ngayon, ang market price nito ay nagpapakitang naghihintay ang market ng aktuwal na delivery, hindi puro pangako lang.
