Gumagastos ang America ng 23x na mas malaki sa China pagdating sa private AI. Pero dahil sa isang Chinese model na Kimi K3, pinag-uusapan na naman sa Washington ang tungkol sa possible ban.
Ayon sa Stanford 2026 AI Index Report, nasa $285.9 billion ang inilaan ng private sector sa US para sa AI investment sa 2025. Sa China, nasa $12.4 billion lang ang na-record. Pero kahit ganyan, sabi ng isang source na pamilyar sa issue, wala pang konkretong galaw ang US Commerce Department para mag-ban.
Bakit Kimi K3 ang Pinag-iisipan ng Washington
Galing ang Kimi K3 sa Chinese startup na Moonshot AI. Open-weight ang model na ito, kaya puwedeng i-download at patakbuhin kahit na sinong may sariling server. Sobrang bilis ng pag-angat ng Kimi K3 sa coding tests, kaya naapektuhan ang US chip stocks noong nakaraang linggo.
Dahil dito, nabuhay ulit ang mga dating plano. Sabi ng Axios, noong isang taon pinag-isipan ng US Commerce Department na isama ang mga Chinese AI lab sa Entity List. Ito ‘yung parehong trade blacklist na tumama sa Huawei noong 2019.
May iba pang plano noon. Seryoso ring nag-isip ang NSA na maglabas ng public warning tungkol sa Chinese AI. Pinag-aralan ng White House kung paano gagawing legally liable ang US companies kung magka-problem sa isang hosted Chinese model.
Pero mas pinili ng mga opisyal na tutok sa innovation na huwag ituloy ang mga ideyang ‘yon. Ngayon, mas maingay na ‘yung mga “security hawk,” at lalo pang pinag-iinitan ang Kimi K3.
“Nasa critical na turning point na ang AI policy ngayon. ‘Yung mga nangungunang closed labs, na sila na ring halos kumikita sa AI models, gusto nilang tanggalin ng gobyerno ang open-source na kalaban nila,” ayon sa White House AI adviser na si David Sacks sa kanyang X post.
Habang tumataas ang demand sa model na ito, napilitan ang Moonshot na i-pause ang new subscriptions after 48 hours mula nang mag-launch. Ngayon, naghahanda din sila para sa Hong Kong IPO.
Ano ang Totoong Itinatago ng 23x AI Spending Gap?
Kapag tuwang-tuwa ka sa 23x na gap na ‘yan, tandaan na sabi mismo ng Stanford sa kanilang report na hindi buo ang picture — may parteng hindi nasasama sa bilang ng China. Galing kasi sa state-run guidance funds ng China ang estimated $184 billion na ininvest nila sa mga AI firm mula 2000 hanggang 2023.
May kanya-kanya ring caveat ang US number. Sa totoo lang, halos puro malalaking kumpanya ang nakakakuha ng pondo. Mula $1 billion pataas na funding rounds, halos dumoble sa 28 ngayong 2025, at pinangunahan pa ng $40 billion raise ng OpenAI.
Presyo pa rin ang dahilan kung bakit patuloy na pinipili ng mga US firm ang Chinese models. Halimbawa, ang DeepSeek V4 Pro ay nagcha-charge ng $0.87 bawat 1 million output tokens, samantalang si Anthropic Claude Fable 5 ay nasa $50 para sa parehong dami.
Malaking tipid talaga. Noong June, sinabi ng Coinbase CEO na si Brian Armstrong na halos kalahati ang nabawas sa AI bill nila mula nang gamit nila ang GLM 5.2 at Kimi K2.7 Code sa exchange operations nila.
Hindi na rin bago kay Washington ang ganitong shock. Noong January 2025, nang dahil sa paglakas ng DeepSeek, biglang nabura ang record $589 billion mula sa value ng Nvidia sa isang araw lang. Kaya after non, naglabasan ulit ang mga ban proposal na binabalikan ngayon.
Kahit na magban pa ang US, mukhang hindi rin talaga kayang pigilan. Nakakalat na kasi ang Kimi K3 weights sa mga public repo, at gaya ng report ng Tom’s Hardware, halos imposible na maalala pa lahat ng copies. Sabi rin ni Jack Dorsey sa kanyang babala tungkol sa open source AI, tataas lang lalo ang cost kapag may restrictions. Dagdag pa, ang debut ng Alibaba Qwen3.8-Max ay pahiwatig na marami pa ang darating na challengers sa AI race, kahit anong mangyari.
Sa mga susunod na linggo, malalaman kung maglalabas ba ng mas matinding warning o bagong rules ang Washington, o kung hahayaan na lang nila ang market na magdesisyon. Sa scorecard, mukhang lamang pa rin ang America. Pero kung titingnan ang moves ng Kimi K3 at DeepSeek dati, parang capability na talaga — hindi lang capital — ang magpapasya kung sino ang mananalo sa AI race.
