Ayon sa ARK Invest at Unchained, malabong biglang dumating ang quantum computing na parang may isang “Q-day” na kabigla-bigla. Imbes, sabi nila, dahan-dahang magle-level up ang teknolohiya nito, kaya may sapat na panahon ang market at mismong Bitcoin (BTC) network para maghanda at mag-adjust bago pa magkaroon ng totoo at seryosong banta.
Sa isang bagong labas na white paper, naglatag ang dalawang kumpanya ng five-stage framework para bantayan ang pag-usad ng quantum computing — mula sa simpleng comercial na gamit hanggang sa posibleng maging banta ito sa cryptography.
Ito ang 5-Stage Framework sa Pag-usbong ng Quantum Tech
Ang white paper na ito, na ginawa nina Dhruv Bansal (CSO ng Unchained), Tom Honzik (Director of Custody Research ng Unchained), at David Puell (Trading Analyst at Associate Portfolio Manager sa ARK Invest), nagbibigay ng mas sistematikong paraan para i-assess ang mga quantum risk.
Nagsisimula ang framework sa Stage 0. Sa level na ito, may quantum computers na, pero wala pa itong gamit para sa businesses. Ayon sa white paper, dito pa lang talaga ang tech ngayon.
“Nasa tinatawag na ‘NISQ era’ ang mga sistema ngayon — nasa 100 logical qubits pa lang at circuit depths na nasa daan-daan — malayo pa sa requirements na kailangan para basagin ang elliptic curve cryptography (ECC) ng Bitcoin. Para magawa ito, kailangan ng minimum na 2,330 logical qubits at milyon-milyong hanggang bilyong quantum gates,” sabi ng mga author.
Sa Stage 1, nagiging useful na ang quantum computers sa ilang industriya tulad ng chemistry at materials science. Pagdating sa Stage 2, pwedeng mabasag ng quantum tech ang mahihinang keys o mga luma na at outdated na cryptosystem.
“Bago pa magkaroon ng super-advanced CRQC na kayang basagin ang malalakas na 256-bit ECC na gamit ng Bitcoin, mauuna munang lumabas ang mas simpleng CRQC na kayang bumutas sa mahihinang sistema—yung mga gamit pa rin ang maikling keys o medyo buggy ang pagkakagawa. Dahil dito, asahan na una nitong tatamaan ang mga pinaka-vulnerable na system bago mag-move on sa mas matitibay tulad ng Bitcoin,” dagdag ng paper.
I-follow kami sa X para updated ka lagi sa mga bagong balita sa crypto!
Sa Stage 3, dito na papasok ang totoong risk para sa Bitcoin. Sa teorya, kayang basagin ng quantum computers sa stage na ito ang ECC — ibig sabihin, puwedeng makita ang private keys ng Bitcoin. Pero aabutin pa rin ito ng matagal at hindi agad-agad mangyayari.
“Karamihan sa mga bitcoin deposit na ginawa bago pa 2011, mas quantum vulnerable — dahil sa address type na madalas gamit noon, yung P2PK. Pero yung mga mas bago, kadalasan quantum-resistant na. Good news, kasi puwedeng gumamit ang bitcoin holders ng mga quantum-resistant na address gamit ang iba’t ibang wallet at custodian,” paliwanag ng mga author.
Sa Stage 4, critical na talaga. Kaya na nitong basagin ang private key sa loob ng mas mabilis pa sa 10-minutong block time ng Bitcoin. Ayon sa report,
“Kung walang gagawin sa protocol level pagdating ng Stage 4, malaki ang threat nito sa Bitcoin bilang digital currency—parang malaking panganib na sa mismong protocol. Para magpatuloy ang Bitcoin bilang functioning currency, kailangan masiguro na quantum-safe na lahat ng address bago pa umabot ang quantum computing sa Stage 4.”
Napansin ng ARK Invest at Unchained na meron nang mga proposal para gawing quantum-safe ang Bitcoin address, at may malakas ding rason ang mga may stake sa network para magpatupad agad ng protection kung kinakailangan.
Dinagdag din ng report na mas mabilis ang pag-usad ngayon ng post-quantum cryptography (PQC) kumpara sa progress ng pagbuo ng mga quantum computer na tunay na makakabasag ng cryptography (CRQC) na makakabasag sa encryption ng Bitcoin.
Paliwanag ng mga author, habang long-term risk ang quantum computing, wala itong immediate na banta sa Bitcoin ngayon. Habang nagbabago ang teknolohiya, dapat tuloy-tuloy lang ang Bitcoin community sa pag-research at pagplano ng mga strategy para ma-secure ang network.
Mag-subscribe sa YouTube channel namin para mapanood ang expert insights ng mga crypto leaders at journalists
Tatlong Puwedeng Mangyari sa Bitcoin Kapag Dumating ang Quantum Era
Meanwhile, tinukoy din ng report ang tatlong posibleng timeline kung paano lalo pang magiging totoo ang risk na ito. Sa pinaka-malalang scenario, biglang umabot sa breakthrough ang quantum tech at mabigla ang Bitcoin community.
Pero kahit disruption ito, sabi ng mga author, mabubuhay pa rin ang Bitcoin kasi mayroon nang mga PQC proposal na puwedeng i-deploy agad sa ilalim ng matinding pressure.
Sa optimistic na scenario, parang mabagal ang quantum development dahil sa mga hadlang. Kung ganito ang nangyari, may sapat na time ang Bitcoin ecosystem na mag-research, mag-test, at mag-implement ng quantum-resistant upgrades.
Sa balanced scenario, na tugma sa mga mainstream at institutional na forecast, tinataya na aabot sa Stage 3 ang quantum computer sa loob ng 10–20 taon.
“Sa tingin namin, sa loob ng 10–20 taon, magkakaroon na ng sapat na progress ang PQC research community sa mga algorithm para magkaroon ng time ang developer community ng Bitcoin na i-adapt at gawing mas optimized ang mga ito para sa Bitcoin blockchain, virtual machine, at lahat ng tools, device, at company na nasa ecosystem,” sabi sa paper.
Kaya consistent pa rin ang conclusion ng report: wala pa sa peligrong matindi ang Bitcoin ngayon. Malaki na ang attention na nakukuha ng usapin tungkol sa quantum computing dahil sa mga bagong development. Pero marami pa ring pagitan sa abot ng quantum computers ngayon at sa level na kaya nilang basagin ang Bitcoin.
