Pinabulaanan ni Fundstrat’s Tom Lee ang Enron warning na bumabalot ngayon sa AI trade. Sabi niya, yung $3 trillion sa mga off-balance-sheet na deal na kinakatakutan sa Wall Street ay hindi talaga nagpapakita ng totoong risk para sa mga investor.
Sagot ito ni Lee sa panibagong pag-atake ni Michael Burry. Taas-matindi ulit ang short ni Burry laban sa Nvidia (NVDA), kasi inihalintulad niya yung $500 billion na financing push ng chipmaker sa ginawang panlilinlang dati ng Enron na nauwi sa pagbagsak nito.
Bakit Kinabahan Lahat sa Wall Street Dahil sa Enron Warning
Ang Enron dati ay isang energy giant na bumagsak noong 2001. Nilihim nila ang bilyon-bilyong utang gamit ang mga side na vehicle na hindi nai-record sa balance sheet nila. Yung bankruptcy nilang nasa $60 bilyon dati ang pinakamalaki sa US history nung panahon na yun.
Ngayon linggong ‘to, binuhay ulit ng Wall Street Journal ang usaping yun. Sa kanilang analysis, nakita nilang may $3 trillion na AI commitments ang siyam na malalaking tech company na nasa labas ng books nila. Para ‘tong 50x ng buong bankruptcy ng Enron.
Kabilang dito ang $1.2 trillion na mga lease na hindi pa nasisimulan. May $1.9 trillion pa sa mga chip purchase deal. Kung titingnan yung Meta’s Louisiana data center, makikita na ganyan gumagana ‘yung mga deal — 20% lang pagmamay-ari talaga ng Meta, at yung iba hawak ng private credit firms.
Sabi pa ni Burry, na yumaman sa pag-short ng subprime mortgage bago mag-2008, amoy Enron playbook na naman daw ito.
Tinawag pa niya na public relations stunt ng Nvidia yung $500 billion funding pact nila kasama ang Apollo, BlackRock, Blackstone, Brookfield, Goldman Sachs, at KKR.
Sabi niya, nakakalihis ito ng pansin sa pagtaas ng gastos kapag nagpapainsure ng utang ng Nvidia.
“Natural lang sa sistema ang mag-structure ng credit. Pero kapag ginagawang unnatural ang credits para lang humaba ang momentum sa huling parte ng bull phase, dun na papasok ang concern,” sabi ni Burry sa kanyang Substack newsletter.
Pinalalim pa lalo ni Burry ang bearish sentiment niya dito. Ngayong buwan, nag-warning siya na baka maranasan ng US stocks ang crash na parang nangyari noong 1987 kahit nakaka-record high pa ang mga index ngayon.
Hindi naman pumayag si Nvidia CEO Jensen Huang sa akusasyon. Sabi niya, yung deal na ‘yon ay nagdadala ng independent at pangmatagalang kapital papunta sa AI infrastructure, at nagpapakita talaga ng totoong demand.
Sabi ni Tom Lee: ‘Di Nakikita ng Mga Tao Kung Paano Talaga Gumana ang Finance
Pinush back ni Lee sa CNBC kasama si Dryden Pence ng Pence Capital Management. Ang punto niya: sa finance, madalas lumalampas sa asset ang gross obligations.
“Malaking tulong din yung mga discoveries sa journal article, pero nagbibigay lang ito ng hindi kumpletong picture kung paano talaga gumagana ang financial system,” sabi ni Lee sa interview.
Binigyan pa niya ng example, gaya ng options at swaps na ‘yung paper exposure ay mas malaki pa sa totoong cash na involved. Naalala niya na si Warren Buffett dati na tinawag ang credit derivatives bilang ‘financial weapons of mass destruction’ dahil sa ganitong setup.
May feature din kasi ‘yung mga commitment na ‘yon: puwede sila basta i-exit. Lalabas lang talaga sa balance sheet kapag umandar na ang construction. Posible rin para sa mga company na bawasan ang future spending nila nang walang kaso.
Naranasan na ni Lee mismo ‘yung tunay na delikadong panahon sa finance. Noong 1990s, tech analyst siya at nakita niyang yung mga fiber company, nag-i-invent ng daang bilyong revenue sa swaps. Pero iba raw ngayon, kasi yung tinatawag na Magnificent Seven — pitong biggest tech stocks sa market — may ilan sa pinakamalalaking kita sa corporate history.
Para sa mga crypto fan, kilala si Lee bilang chairman ng BitMine, pinakamalaking corporate Ethereum (ETH) treasury sa mundo. Hawak nila ang 5.8 million ETH, o 4.8% ng total supply, base sa kanilang release nitong August 17. Sinabi pa niya kamakailan na lumalamang na ang Ethereum sa Bitcoin (BTC) sa tingin ng market ngayon.
Malapit Nang Malampasan ng AI Spending ang Pentagon Budget
Para kay Pence, para mas madaling maintindihan yung AI boom, ikinukumpara niya ito sa budget ng Pentagon. Ngayong 2026, nilagay ng Congress ang base budget ng Pentagon sa $866.6 billion, ayon sa AEI breakdown. Sabi ni Pence, pagdating ng 2027, mas malaki na ang gastos ng US sa AI kesa sa defense.
Sabi niya, umaabot na sa 2% hanggang 2.5% ng kabuuang economic output ng US (GDP) ang AI buildout. Noong 1850s daw, halos ganito rin ang ginastos ng America para maitayo ang transcontinental railroad.
Naka-base din daw ang upside sa kung gaano adopt ng mga kumpanya ang AI. Sa ngayon, 30% pa lang ng mga kumpanya ang nagsabing may productivity gains na sila mula sa AI ayon kay Pence. At 7% pa lang ang nagsasabing tapos na talaga ang AI rollout nila. Ibig sabihin, nasa simula pa lang talaga ang karamihan ng corporate America.
Sa ngayon, isang numero lang talaga ang magiging game-changer dito: kung tuloy-tuloy ang productivity increase, parang investment sa railroad noong 1850s ang $3 trillion na ‘yan. Pero kung huminto o bumagal, mas magiging solid yung babala ni Burry tungkol sa Enron-style na crash.
