Bitcoin pa rin ang pinakamalaking crypto asset base sa market value, pero halos lahat ng Bitcoin ay nananatiling idle lang. Sa research ng Spark, nasa 91,332 BTC lang ang gumagalaw sa mga Bitcoin layer-2 networks noong May 2026—nasa 0.46% lang ito ng total na umiikot na Bitcoin. Kapag sama-sama mo pang binilang lahat ng wrapped token at Babylon staking, barely aabot pa rin ‘to sa 0.8% ng total supply.
Karamihan ng mga gumagamit ng BTC, ni-wrap muna nila ito bago nila mapakinabangan. Sa simpleng terms, isang custodian ang nagbabantay ng totoong coins at ginagamit ang token tulad ng WBTC para magrepresenta sa BTC sa Ethereum (ETH). Lahat ng loan na kukunin gamit yung token, nakasalalay ito dun sa custodian at sa sistema nila ng pag-redeem—kailangan laging safe at maayos ito.
Napaalala sa WBTC holders kung gaano sila naka-depende dito noong August 2024. Sinabi ng BitGo na ilipat nila ang custody ng WBTC sa joint venture kasama ang BiT Global na konektado kay Justin Sun.
May panahon na hawak ng Aave’s Ethereum market ang nasa $2.2 billion na supplied WBTC, base sa risk manager na Chaos Labs. Pinatindi pa ng Coinbase ang desisyon, at dine-list nila ang WBTC noong December 2024. Nang tinira ng BiT Global ang desisyon sa korte, sinabi ng Coinbase sa kanilang filing na risky ‘pag nakontrol ni Justin Sun ang WBTC.
Iba ang approach ng Zest Protocol, ang platform na nagsi-setup ng Bitcoin lending market gamit ang Stacks. Ngayong September 23, nag-launch sila ng mainnet demo para sa Bitcoin Collateral Vaults nila. Dito, puwede ka ng manghiram laban sa own BTC mo sa EVM chains nang hindi na kailangang i-wrap.
Paano ‘Yung Vault sa Bitcoin, Nakakatulong sa Loan sa EVM Chains
Ayon sa Zest Protocol, yung Bitcoin Collateral Vaults nila ay self-custodial vaults sa mismong layer-1 ng Bitcoin. Ang rules mismo ng Bitcoin ang nag-co-control kung pano mo magagamit yung coins mo, at design pa ito para suportahan ang BitVM proof verification.
Ayon din sa kanilang documentation, iisa lang ang laman ng bawat vault—isang BTC wallet bawat user. Hinding-hindi pinagsasama-sama mga coins ng magkaibang users. Bawat vault ay Taproot output na may fixed na spending paths simula pa lang ng deposit, kaya limited where puwede mapunta ang BTC mo.
Sa EVM chain (Ethereum sa demo), dito mismo nagkakaroon ng loan. Yung Bitcoin vault mo, represented lang ng collateral record na unique dun sa BTC na ‘yon. Gamit ang record na ito, puwede kang mag-withdraw ng USDC mula sa lending market, habang yung BTC mo secure at di gumagalaw sa vault.
Puwede magbago ang laki ng positions kahit bukas na. Kung tumaas ang presyo ng Bitcoin, automatic na puwede kang magdagdag ng collateral o i-withdraw yung sobra. Kapag kailangan magli-liquidate, puwedeng partial lang—so settled lang yung set amount at babalik ang natitirang BTC sayo sa vault. Sabi ng Zest, yung ibang designs ng vault, buo lang puwedeng i-release ang collateral, walang partial.
Iniisip nila pati worst case scenario, tulad ng kung magdown forever ang destination chain. Kung mangyari man ito, puwede pa ring kunin ng depositor yung BTC nila, basta nag-expire na yung timelock sa Bitcoin. Ang kailangan lang dito ay sariling key mo at public vault data, wala nang kailangan pirma mula Zest.
“Naggugol kami ng limang taon para sa programmable Bitcoin, una sa Stacks tapos ngayon sa mismo Bitcoin. Ngayon, pwede ka nang maglagay ng real BTC sa vault mismo sa Bitcoin tapos mangutang gamit ‘yon sa mainnet,” kuwento ni Tycho Onnasch, founder ng Zest Protocol.
May collateral cap sa bawat wallet habang papatapos pa lang ang external audits. Pagkatapos nito, balak nang ni Zest na i-launch ito fully sa production.
Guardians ang Bantay Hanggang Mag-take Over ang BitVM
Bitcoin ang nagpapatupad ng rules ng vault kung paano puwedeng gastusin ang BTC, pero bawat settlement, kailangan pa rin ng hiwalay na pagche-check. Sa una nilang phase, mga independent guardians muna ang nagche-check nito ayon sa Zest.
Kapag may event sa lending chain tulad ng repayment o liquidation, may attestation na nagpapasimula ng settlement—ina-approve na agad ni borrower ito. Che-checka ng guardians kung legit ang settlement at kung dapat i-reverse, puwede silang mag-contest bilang grupo sa loob ng set timeframe.
Kapag na-reverse, babalik ang BTC sa vault ayon sa rules. Sa docs, klaro na walang operator na puwedeng magdagdag ng outcome, magbago ng amount, o i-redirect ang payout, fixed na once na-set na ang vault.
Plano ng Zest na eventually, BitVM na ang papalit sa role na yan—isang system para ma-verify ang computations sa Bitcoin kahit di binabago ang Bitcoin rules. Sa plano ng Zest, kung may nag-claim ng repayment o liquidation, ipo-post ‘yun sa Bitcoin mismo.
Meron namang set window para puwedeng kuwestyunin o i-contest ito. Kapag may nag-challenge, kailangan mag-submit ng zero-knowledge proof ang nag-claim. Kapag mali ang proof, blocked yung withdrawal ng claimant. Sabi sa documentation, depende talaga ang security nito sa design na pipiliin ng Zest at kung may honest challenger na gagalaw agad.
Ipinakita rin ng Zest yung BitVM3 benchmarks na nagsa-suggest na puwedeng under $100 lang ang on-chain cost. Pero depende ito sa mga assumption ng benchmark, at dati, libo-libo ang gastos sa designs na nauna rito.
Kumakalaban na Design, Nilalagay ang Zest Guardians sa Hot Seat
Zest lang sa iilan na team na gusto talagang panatilihin ang BTC collateral sa mismong Bitcoin network. Ngayong May, nag-propose din ang Babylon Labs ng kaparehong vault system para sa Aave V4, kung saan Taproot outputs din ang gamit. Sabi ng proposal ng Babylon, redemption din ay nakasalalay sa zero-knowledge proofs at challenges, at walang custodian o group ng signers na kontrol ng BTC.
Sa Zest, guardians pa rin ang bantay sa unang phase habang hinihintay ang BitVM verification. Hindi nga lang binabanggit ng Zest kung sino-sino ang guardians o ilan sila para makabuo ng quorum. Hindi rin detalyado kung gaano katagal ang liquidation timelocks o yung contesting window.
Parehong dumadaan sa parehong mga actual na pagsubok ang dalawang design. May isang nag-comment sa Babylon proposal sa Aave na nagtatanong kung paano haharapin ng liquidations ang matitinding sitwasyon sa market. Tinatanong din sa parehong post kung sapat ba ang reward para sa mga challenger at gaano katagal bago makuha ang redemptions gamit ang Bitcoin. Ang mga vault ng Zest siguradong mapapansin din ang mga tanong na ‘to kapag natanggal na ang cap.
Para sa mga holders na hindi agad nagtitiwala sa wrapper, baka gusto muna nilang malaman kung sino ang mga guardians bago sila mag-lock ng higit sa test amount.
