$544 — ‘yan ang average na kinukuha ng mga Argentine gamit ang retail crypto rails tulad ng Lemon Wallet. Karaniwan, nasa $150 hanggang $270 ang bawat transfer, na mas malapit pa parang pambayad ng renta kesa sa paglipat ng investments.
Nagbabago nito ang usual na image ng capital flight. Dati, kailangan mo pa ng private banker at kumplikadong bank account para mailabas ang pera sa bansa. Pero ngayon, sa buong Latin America, kahit workers o small business, pwede na ‘yan gawin gamit lang phone.
Sa 23-page report ng BeInCrypto Intelligence na “The Exodus Economy”, tinravel nila ang anim na iba’t ibang paraan kung paano nailalabas ang pera mula sa rehiyon at ini-audit ang 12 produkto na pinopromote bilang dollar accounts. Shinare namin ang findings sa limang top crypto executives, at base sa feedback nila, may matinding tanong: Kung wala nang hassle palabasin ang pera dahil sa digital dollars, ano pa kaya ang magpapabalik sa pera na ‘yan?
Nagbabayad ng “Exit Fee” ang Mga Nagsa-save
Nagpapakita ang Brazil na hindi lang returns ang dahilan kung bakit nilalabas ang pera. Nagsimula ang report sa value ng local savings at dollars mula 2016 na parehas na 100 ang baseline.
Tumaas ang savings rate ng Brazil (yung benchmark na CDI) hanggang halos 150 sa loob ng dekada, habang yung dollars na walang interest, nanatili lang sa 99. Pero kahit gano’n, umabot sa estimated $654 billion ang inire-report na offshore wealth ng mga Brazilian nitong 2024.
Nagpapakita naman ang Argentina ng risk na gusto nilang iwasan. Kasi, kung parehong calculation gamitin, sumadsad ang local savings value nila sa 44. Noong 2016, walang kahit sino na sigurado kung aling bansa ang magiging panalo sa paglago ng pera nila.
“Mas tamang tawagin ‘tong insurance premium kesa takot premium. Ang binili ng mga nag-save ay hindi returns, kundi yung abilidad na mag-convert at mamili ng bansa kung saan ligtas ang pera. Yung deposit mo ng 10 taon, naging 150 sa Brazil pero 44 lang sa Argentina — at noong 2016, walang nakakaalam kung saan ka mapupunta.” Farhad Farhadi, CEO ng Intelliwealth
Mas hirap na pigilan ng gobyerno ang ganitong “insurance” dahil ilang segundo na lang ang paglipat ng pera. Sabi ni Robin Nordnes, founder at CEO ng Raiku, hindi agad-agad nawawala ang dating ugali ng mga tao, kahit makuha pa uli ng gobyerno ang kontrol sa ekonomiya.
“Noon, ang daming mga hadlang para ilabas mo pera — parang invisible barrier na panay ang pigil. Kailangan mo pa ng private banker o bumiyahe para lang maglabas ng savings, kaya karamihan tinatamad nang gumawa noon. Pero ‘pag wala na ‘yung hadlang na ‘yon, mas madali na talagang magdesisyong ilabas na lang. Maayos na ni Argentina ang presyo, pero ‘di pa rin nawawala sa memorya ang nangyari dati. Policy pwedeng magbago ilang buwan lang, pero habits – dekada ang kailangan,” Robin Nordnes, Founder & CEO ng Raiku
Pwedeng mas mabilis mabawi ng mas mababang inflation ang value ng currency kesa ang tiwala ng mga tao. At dahil sa mobile access, ang luma mong worry, mas madali mong magawa ng paraan.
Dollar Label, Tago pa Rin ang Risk
Pinapadali nga ng digital dollars ang paglabas ng pera, pero madalas hindi ito one-to-one na saktong palit. Sa research na ginamit ni Farhadi, kadalasan daw, stablecoin flows nakakalusot sa capital controls at mas mahal talaga ang palit ng digital dollars kapag sobrang taas ng inflation.
Doon sa 12 dollar-account products na in-audit ng BeInCrypto, dalawa lang talaga ang naglalagay ng funds sa insured US bank deposit. Lima, stablecoin lang ang basehan, tapos sampu pa di pumasa sa basic verification checklist.
Ibig sabihin, trade mo lang ‘yung local risk mo sa bago at mas “invisible” na risk — kasi, hindi mo alam kung sino ang issuer, custodian, legal claim, at kung may reserves nga ba talaga. Kahit may dollar sign pa sa app, di sagot ‘yon kung okay at safe ba talaga ‘yung pera mo doon.
Tuloy-tuloy lang ang Paggalaw ng Pera
Nadiskubre rin sa report na mahigit 99% ng mga perang winithdraw ay nagagalaw uli sa loob ng 30 days. Yung digital dollars, nagagamit para sa payroll, bayad sa suppliers, at pang-araw-araw na gastos – parang daan lang sya, hindi parang vault na imbakan.
Sabi ni Keith Vander Leest, US managing director ng BVNK, kitang-kita sa bilis ng mga transactions na iba talaga function ng digital dollars.
“Kung titignan mo ang global supply ng stablecoins kumpara sa volume na ginagalaw nito, tapos i-compare mo sa fiat, global GDP, at M1 money supply, makikita mo ‘yung tinatawag nating velocity of money. At ang velocity ng on-chain dollars, depende sa sukatan, hanggang 100x mas mabilis,” Keith Vander Leest, US Managing Director ng BVNK
Iba namang problema lalabas sa business: paano pagkakitaan ang digital dollars kung ayaw mong maging magulo ang cash flow. Kasi halos lahat ng on-chain credit, variable rates, kaya hirap ang finance manager magplano.
“Ang kulang noon para fully adopt ng institutions ang on-chain infrastructure ay predictability, kasi karamihan ng credit markets, variable ang rate. Kapag palutang-lutang ang yield, hindi mo mapaplano cash flow. Sobrang dami tuloy business na pinapatambay lang digital dollars nila,” Merlin Egalite, Co-Founder ng Morpho
Para naman sa typical household, mas ramdam nila ang liquidity problem. Nakalagay protection nila sa dollars, pero pambayad ng renta at groceries, local currency pa rin ang gamit.
Sabi ni Artem Ponomarev, founder at CEO ng XPlace, puwedeng collateralized borrowing para makakuha ng cash nang ‘di paulit-ulit magbenta ng reserves. Pero warning rin siya, kasi kapag hindi ayos yung design ng loan, puwedeng masunog lahat ng savings.
“Kung yun mismong hiniram mong pera eh pambayad mo sa mga basic needs, dapat priority protection ng savings, hindi leverage. Kailangan ng platforms na may malinaw na LTV limits, real-time na pagbabantay ng collateral, at conservative na terms sa liquidation para ‘di basta-basta masunog ang importanteng savings,” Artem Ponomarev, Founder & CEO ng XPlace
Mahalaga yung babala, lalo na kung karaniwan nang $544 ang winu-withdraw ng isang user. Isang liquidation lang, pwede talagang mawala yung perang nakatabi para sa pagkain o pambayad ng renta.
Kailangang Maghirap Muli ang Lokal Para Mabalik ang Pera
Pinapakita ng limang sagot na nagiging matinding labanan na talaga ito sa larangan ng finance — at hindi na pwedeng umiwas dito yung mga lokal na institusyon. Kada upgrade sa mga offshore dollar product, mula sa steady na yield hanggang sa mas pinadaling pagkuha ng credit, mas nagiging sulit ang magtago ng pera sa labas ng bansa, at mas tumataas ang expectations para maiuwi ang pera pabalik.
Kailangan pa rin ang matibay na ekonomiya. Siyempre, hanap pa rin ng mga nag-iipon yung transparent na exchange rate, klaro ang pagmamay-ari, independent na custodians, at pruweba kung saan talaga nakalagay ang pera nila. Ayon sa report, marami pa ring offshore app ang hindi umaabot sa standard na ‘yun.
Dati, umaasa ang mga gobyerno sa Latin America na ang mga hadlang sa paglabas ng pera sa bansa ang magpapanatili ng kapital nila. Pero ngayon, halos nawala na yung mga hadlang na ‘yon. Para mabalik ang pera, kailangan makapag-offer yung mga lokal na institusyon ng financial products na mapapatunayan ng tao at may tiwala silang i-depositahan ulit.
